Cardiomyocyten slachtoffer van diabetes

Kunnen factoren, afgescheiden door het epicardiale vetweefsel, een rol spelen in het ontstaan van een disfunctie in de cardiomyocyten? Dat is de vraag die een internationaal onderzoeksteam tracht te beantwoorden. Eén van hen is Margriet Ouwens, van de afdeling Endocrinologie aan de Universiteit van Gent.

Jean Andris - 9 november 2012

Een aantasting van de contractiele functie van het hart en myocardiale weerstand treden vaak op bij patiënten met een metabool syndroom of diabetes type 2. De hypertensie van het metabool syndroom, de dyslipidemie, de toename van het viscerale vet en de insulineresistentie zijn eveneens geassocieerd met een toename van de epicardiale vetmassa.

Een gevaarlijke buur

Zoals we weten omringt dit vet de aortaboog, de grote slagaders, de ventrikels en de apex van het hart. Nog belangrijker is het feit dat het bevloeid wordt via de kransslagaders, met dezelfde bloedtoevoer als de hartspier. En omdat er geen anatomische of fysiologische barrière het myocard van het epicardiale vet scheidt, kunnen de factoren die het vet vrijstelt het myocard vlot bereiken.

Verminderde contractie

De hartcellen die geïncubeerd werden in een medium met vetweefsel van diabetespatiënten vertoonden een minder uitgesproken verkorting van hun sarcomeren, een afname van het cytosolische calcium, een verminderde expressie van ATPase 2a in het sarcoplasmatisch reticulum en een afname in de fosforylering van actine-serine 473, in vergelijking met een incubatie in een medium met vetweefsel dat van elders afkomstig was. Bij analyse van de media bleken activine A, angiopoïetine-2 en CD14 zich selectief op te stapelen in het medium dat bereid was met epicardiaal vet, in vergelijking met de andere media. De negatieve effecten van het 'diabetische' milieu werden gedeeltelijk geneutraliseerd door anti-activine A. Daarentegen deden recombinant activine A en angiopoïetine-2 de contractiele functie van de hartspiercellen afnemen, terwijl alleen activine de ATPase-expressie van het reticulum verminderde.

Schuldige ontmaskerd

De wetenschappers besluiten dat al die bevindingen inderdaad suggereren dat het secretieprofiel van het epicardiale vet bij type 2-diabetici een rol speel in de cardiale aantasting bij dit type ziekte. We kunnen alleen maar hopen dat die nieuwe gegevens, als ze bevestigd worden, ooit zullen uitmonden in nog efficiëntere manieren om het hart van de diabetespatiënt te beschermen.