Abirateron vermindert het verergeren van de pijn en de functionele achteruitgang
In de pivotale studie COU-AA-302 werd abirateron in combinatie met een corticoïde vergeleken met een placebo bij patiënten met een castratieresistente, gemetastaseerde prostaatkanker. De studie laat nog altijd van zich horen. Bij een analyse van de secundaire eindpunten werd immers aangetoond dat een behandeling met abirateron/prednison de functionele achteruitgang en een verergering van de pijn tegengaat.
COU-AA-302 is de wat bizarre naam van een bijzonder interessante, internationale, gerandomiseerde, dubbelblinde, placebogecontroleerde fase III-studie die werd uitgevoerd bij 1.088 patiënten met een castratieresistente, gemetastaseerde prostaatkanker. De patiënten werden gerandomiseerd naar een orale behandeling met abirateron 1 g/d of een placebo, beide in combinatie met prednison tweemaal 5 mg/d. De studie werd uitgevoerd bij patiënten die nog geen chemotherapie hadden gekregen, maar bij wie een medische of chirurgische castratie was uitgevoerd en die een antiandrogeen kregen.
Studie voortijdig stopgezet
De resultaten over de twee primaire eindpunten van de studie, namelijk de overleving zonder radiologische progressie (rPFS) en de totale overleving, werden al gepresenteerd op het congres van de EAU. De combinatie abirateron/ prednison resulteerde in een significante verbetering van de rPFS in vergelijking met de combinatie prednison/placebo en tevens werd een sterke tendens tot een betere totale overleving waargenomen. Dat laatste kon echter niet statistisch significant worden bevestigd aangezien de studie op advies van het IDMC (onafhankelijk datamonitoringcomité) voortijdig werd stopgezet, maar de meeste specialisten waren het erover eens dat ook het effect op de totale overleving op langere termijn waarschijnlijk significant zou zijn geweest.
Verergering van de pijn en functionele achteruitgang
Een verergering van de pijn werd waargenomen na gemiddeld 26,7 maanden in de groep die werd behandeld met abirateron, versus 18,4 maanden in de placebogroep (HR = 0,817; 95 % BI: 0,668-0,999; p = 0,049). De sterkste toename van de pijn werd waargenomen na respectievelijk 10,3 en 7,4 maanden (HR = 0,792; 95 % BI: 0,674-0,931; p = 0,005). De gemiddelde tijd tot gebruik van opiaten was 23,7 maanden in de placebogroep en werd nog niet bereikt bij de patiënten die werden behandeld met abirateron (HR = 0,817; 95 % BI: 0,668-0,999; p = 0,0001). Wat de functionele parameters betreft, werd een achteruitgang van de FACT-G-score (algemeen functioneren) na 16,6 maanden waargenomen bij de patiënten die abirateron kregen, en na 11,1 maanden in de placebogroep. Een verslechtering van de FACT-P werd waargenomen na 12,7 maanden in de eerste groep en na 8,3 maanden in de tweede groep. Het lichamelijke en emotionele welzijn van de patiënten evolueerde in dezelfde zin.
rPFS, een betrouwbaar evalatiecriterium
In die studie werd ook een positieve correlatie aangetoond tussen de overleving zonder radiologische progressie en de totale overleving. De resultaten wat de radiologische progressie betreft waren vergelijkbaar bij evaluatie door de onderzoekers van de studie en bij blinde evaluatie door onafhankelijke radiologen. Volgens de onderzoekers wijst dat erop dat de rPFS kan worden beschouwd als een surrogaatmarker van de totale overleving. Het is dan ook gewettigd om de rPFS te gebruiken als primair eindpunt in fase III-studies bij castratieresistente, gemetastaseerde prostaatkanker.