Acht mensen met langdurige paraplegie kunnen weer bewegen
Zal het op een dag mogelijk zijn om paraplegie te behandelen en mensen met een verlamming weer te laten lopen? Dat is alvast de ambitie van het 'Walk Again Project' (WAP), dat wordt uitgevoerd door een internationaal onderzoeksconsortium en als doelstelling heeft om hersen-computerinterfaces te ontwikkelen voor paraplegiepatiënten.
In het kader van dat project is een eerste klinische studie uitgevoerd bij acht patiënten met een ruggenmergletsel die al meerdere jaren (drie tot dertien jaar) paraplegisch waren, die een opleiding van een jaar hadden gevolgd in 2014.
Elke patiënt moest zich eerst een voorstelling van zichzelf maken al lopend met behulp van een virtuele avatar, zodat zijn onderste ledematen weer een representatie kregen in zijn hersenen. Die intensieve onderdompeling in virtuele realiteit werd versterkt door de patiënt visuele en tactiele signalen te geven (die hem het idee gaven de grond onder zijn voeten te voelen) en hem lichamelijke oefeningen te laten uitvoeren, met name op een loopband.
De deelnemers voerden ook loopbewegingen uit met behulp van gerobotiseerde actuatoren, waaronder een gemotoriseerd exoskelet dat gebruikt werd tijdens het voorbije Wereldkampioenschap voetbal en dat zich kan verplaatsen door de gedachten van de drager te volgen. De aan de bewegingen verbonden signalen die de hersenen versturen, worden gedetecteerd met behulp van een helm met elektroden die op de schedel wordt geplaatst, en vervolgens ontcijferd met een computerprogramma.
De resultaten van deze studie zijn zopas gepubliceerd en zijn opmerkelijk, want de auteurs spreken over een ongeziene doorbraak. Na zeven maanden traden bij meerdere deelnemers de eerste verbeteringen van de motorische, maar ook van hun tactiele functies op. Ze waren weer in staat om hun beenspieren willekeurig samen te trekken en aanraking en pijn te voelen in de verlamde ledematen. Ook hun blaas- en darmcontrole verbeterden in zekere mate.
Na een jaar was het gevoel en de spiercontrole bij de helft van de proefpersonen dermate verbeterd dat hun verlamming door de artsen niet langer als 'volledig' maar als 'gedeeltelijk' werd beschouwd .
De beste resultaten werden behaald bij twee vrouwen die al meer dan tien jaar verlamd waren. De ene kon voor het eerst haar baby voelen en de contracties bij de bevalling van haar tweede kind. De andere kon weer zitten en autorijden. Tot slot waren sommige mannen weer in staat om seksuele betrekkingen te hebben.
Die uitzonderlijke recuperatie van verschillende functies bij mensen die al jaren paraplegisch waren, zou te wijten zijn aan het feit dat de cerebrale en lichamelijke revalidatie waarschijnlijk zenuwen van het ruggenmerg gereactiveerd heeft die niet beschadigd waren door het trauma dat de paraplegie veroorzaakte. "Het kan over een klein aantal residuele zenuwvezels gaan, die echter volstaan om de signalen van de motorische cortex in de hersenen naar het ruggenmerg te sturen", zo zegt dr. Miguel Nicolelis, specialist in neurowetenschappen aan de Duke University in North Carolina en hoofdonderzoeker van de studie.
(referentie: Scientific Reports, 11 augustus 2016, doi: 10.1038/srep30383)