QUATUOR-studie: nut antiretrovirale behandeling van slechts vier dagen per week bevestigd
Op de CROI van 2021 hebben Franse vorsers de resultaten van de QUATUOR-studie na 96 weken follow-up gepresenteerd. In die studie tonen ze aan dat de viruslast onmeetbaar laag bleef gedurende twee jaar bij inname van een antiretrovirale behandeling gedurende vier dagen gevolgd door een pauze van drie dagen.
De QUATUOR-studie, die wordt gefinancierd door het Agence française de recherche sur le SIDA et les hépatites, heeft onderzocht of het hiv onderdrukt blijft bij patiënten met een onmeetbaar lage viruslast als ze de antiretrovirale behandeling slechts vier dagen per week innemen.
Die open studie wordt uitgevoerd bij 600 patiënten met een onmeetbaar lage viruslast (< 50 kopieën/ml) sinds minstens een jaar en geen enkel bewijs van resistentie tegen de antiretrovirale middelen. Meer dan 80% van de patiënten zijn mannen. De gemiddelde leeftijd bij inclusie in de studie was 49 jaar en het mediane aantal CD4-cellen was 700/mm³. Alle patiënten kregen een antiretrovirale behandeling sinds gemiddeld zeven jaar en het hiv was onderdrukt sinds gemiddeld zes jaar.
De patiënten kregen allerhande antiretrovirale middelen, waaronder vooral een integraseremmer (48%) of een NNRTI (46%). Ongeveer 70% kreeg TAF of TDF en de rest abacavir of lamivudine.
Tijdens de eerste 48 weken werden ze gerandomiseerd naar verdere dagelijkse inname van de antiretrovirale middelen of inname van maandag tot donderdag en daarna drie dagen pauze.
Resultaten na 96 weken
Na 96 weken was de viruslast nog altijd onmeetbaar laag bij 92,7% van de patiënten die de behandeling gedurende die 96 weken altijd vier dagen op de zeven hadden ingenomen, en 96,1% bij de patiënten die na 48 weken waren overgeschakeld van een dagelijkse behandeling naar een behandeling vier dagen op de zeven.
Het percentage virologische mislukkingen was respectievelijk 4,2% en 2,4%. In de groep die van meet af aan de medicatie vier dagen op de zeven heeft ingenomen, verschilde dat volgens de therapeutische klasse: 2,4% met integraseremmers en 5,3% met NNRTI's.
Nieuwe mutaties die resistentie opwekken, werden gedetecteerd bij drie van de zes patiënten met een virologische mislukking tijdens de eerste 48 weken en bij vier van de 13 patiënten bij wie een virologische mislukking is vastgesteld tussen week 48 en week 96. Bij alle patiënten op één na heeft het virus een M184-mutatie ontwikkeld, die resistentie veroorzaakt tegen lamivudine en emtricitabine. Bij vier patiënten heeft het virus mutaties ontwikkeld die resistentie veroorzaken tegen NNRTI's en bij één resistentie tegen een integraseremmer.
De twee behandelingsschema's werden over het algemeen goed verdragen. Er waren weinig verschillen in de frequentie van en het type bijwerkingen.
Een interessante vaststelling is verder dat het virus niet vaker in het sperma werd gedetecteerd bij de patiënten die de behandeling vier dagen op de zeven innamen. Dat heeft belangrijke implicaties voor de transmissie van hiv.
Gezien de resultaten na twee jaar concluderen de vorsers dat inname van de antiretrovirale behandeling vier dagen op de zeven een interessant alternatief is op virologisch vlak en bovendien minder duur is (daling van de kostprijs van de behandeling met bijna 40%) dan dagelijkse inname van de medicatie.
Ref.: Landman R. et al. CROI 2021.