Verplicht vaccineren in de zorg
Een Vlaams decreet van 19 januari 2018 legt al een wettelijke basis voor een afdwingbare vaccinatieplicht tegen covid-19 voor het zorgpersoneel. Vlaanderen hoeft dus niet op het federale niveau te wachten, schrijft prof. em. Herman Nys in een opiniestuk voor deze krant.
"Langzaam groeit het politieke draagvlak voor verplichte vaccinatie van het zorgper- soneel. Dat men daartoe nog niet overging, is begrijpelijk. Als een voldoende groot aantal mensen bereid is zich te laten vaccineren, beschermen ze zichzelf en wie omwille van een medische tegenindicatie niet gevaccineerd kan worden.
Het uiterst beperkte risico op ernstige bijwerkingen weegt niet op tegen de grote individuele en maatschappelijke voordelen. Als een voldoende groot aantal mensen overtuigd kan worden, is verplichte vaccinatie - én een in- menging in de uitoefening van fundamentele vrijheden - niet nodig.
Lukt dat niet, dan is inmenging onvermijdelijk en gerechtvaardigd. Zover zijn we nu, lijkt het. Federaal minister van Sociale Zaken Frank Vandenbroucke werkt aan een wet die beoefenaars van een WUG-beroep (de medische beroepen nvdr.) verplicht zich te laten vaccineren. Het ontwerp moet nog naar de Raad van State en naar het federale parlement. Dat kan nog even duren.
Vlaams decreet
Terwijl het Vlaams decreet van 19 januari 2018 houdende het overheids- toezicht in het kader van het gezondheids- en welzijnsbeleid (Staatsblad van 21 februari 2018) reeds een wettelijke basis bevat voor een afdwingbare vaccinatieplicht voor het zorgpersoneel. Artikel 14 stelt dat "om de veiligheid of de gezondheid van de zorg- gebruiker te vrijwaren" de Vlaamse Regering "concrete beschermende maatregelen" kan opleggen "aan de actor in de zorg".
Actoren in de zorg zijn de beoefenaars van een WUG-beroep maar evenzeer wie professioneel zorg verleent zoals bijvoorbeeld een schoonmaakhulp. Een "concrete beschermende maatregel" die de Vlaamse Regering kan opleggen is "het verbod bepaalde activiteiten" te verrichten of voort te zetten. Heel duidelijk is dat niet en dat was een bewuste politieke keuze.
Uitzonderlijk
In zijn advies over het voorstel van decreet maande de Raad van State de wetgever aan een limitatieve lijst op te stellen van dergelijke maatregelen. Maar volgens de Vlaamse wetgever "zou het limitatief opsommen van mogelijk concrete beschermende maatregelen afbreuk doen aan het maatwerk dat met deze maatregelen gepaard gaat", aldus de toelichting bij het ontwerp. En ook dat die maatregelen bedoeld zijn "voor uitzonderlijke si- tuaties".
Dat de situatie nu uitzonderlijk is, ontkent geen zinnig mens. De bepaling lijkt ook ruim genoeg geformuleerd om een zorgverlener te verbieden zijn of haar beroepsactiviteiten uit te oefenen. Of de Vlaamse Regering er in pre-covidtijden al beroep op deed, is me niet bekend. Uiteraard dacht niemand in 2018 aan een pandemie. Maar een wettelijke basis is er al wel. Of wachten we toch liever op een federale regeling die voor het hele land geldt?"