Eerst de psychiatrische ziekenhuizen
Er komt in de eerste fase een budget voor de somatische zorg in de psychiatrische ziekenhuizen. Later zou er dan een uitbreiding komen naar de psychiatrische afdelingen van algemene ziekenhuizen (PAAZ).
"Die timing gaat ervanuit dat in de PAAZ het probleem minder nijpend is, omdat specialistische zorg in de ziekenhuizen wel aanwezig is. Al blijkt in de praktijk dat andere specialisten vinden dat de psychiaters ook maar de somatische zorg op zich moeten nemen", vertelt professor Frieda Matthys, psychiater in het UZ Brussel. Psychiaters zijn uiteraard vooral opgeleid om psychische aandoeningen aan te pakken, stipt ze nog aan.
Psychiatrische patiënten hebben een meer dan tien jaar kortere levensverwachting dan de algemene bevolking. Vaak kampen ze ook met lichamelijke aandoeningen. Ze houden er niet zelden een ongezonde levensstijl op na. Ze leven vaak in armoedige omstandigheden. De medicatie die ze krijgen, heeft dikwijls belangrijke bijwerkingen.
"Maar een honorarium voor een screening bij de opname, en voor een behandelplan na multidisciplinair overleg, leek ons toch zinvoller dan een vast bedragje voor elke dag dat deze patiënten zijn opgenomen. Het is ook niet zo dat bij alle psychiatrische patiënten meteen - belangrijke - lichamelijke zorg nodig is", vertelt Matthys. Aan Vlaamse zijde is het Vlaams Instituut Kwaliteit van de Zorg overigens bezig met het uitwerken van richtlijnen voor de screening op lichamelijke aandoeningen bij psychiatrische patiënten - dat zorgt voor een wetenschappelijke onderbouwing.
Frieda Matthys stelde enkele maanden geleden samen met dokter Robert Rutsaert en prof. em. Jan De Lepeleire voor het ASGB een document op over de somatische zorg voor psychiatrische patiënten. Voor 2022 was een bedrag voorzien van vijf miljoen euro binnen de projecten voor transversale zorg. Maar dat ging toen helemaal naar de jeugdpsychiatrie: een intake door de kinderarts van jongeren die met een eetstoornis in het ziekenhuis worden opgenomen.
Er is ondertussen ook een beleidstekst van de Interministeriële Conferentie Volksgezondheid over de transversale zorg voor jongeren met een eetstoornis in de maak. Die moet de aanpak over de verschillende geledingen en projecten heen stroomlijnen. "De aanpak van eetstoornissen is vooral ambulant - de behandeling in een tertiair centrum maakt daar maar een klein onderdeel van uit", aldus professor Matthys. Ze maakt zich sterk dat in de beleidsteksten veel van het ASGB-voorstel is overgenomen. "De mensen van het Riziv doen vooral het bureauwerk. Ze hebben de input vanuit het werkveld wel nodig."