Internationale dag tegen homofobie
Europese Commissie beveelt lidstaten aan om conversietherapieën te verbieden
De Europese Commissie gaat de lidstaten aanbevelen om conversietherapieën te verbieden. Dat heeft Eurocommissaris voor Gelijkheid Hadja Lahbib dinsdag aangekondigd. De Commissie reageert zo op een burgerinitiatief dat ook een bindend verbod vraagt op de praktijken, maar dat komt er dus niet.

Het burgerinitiatief, dat meer dan 1,1 miljoen handtekeningen verzamelde, riep de Europese Commissie op om initiatieven te nemen om conversietherapieën te verbieden in de EU. Dat zijn praktijken waarmee men de seksuele oriëntatie of genderidentiteit van een persoon wil veranderen. Volgens een rapport van het EU-bureau voor de grondrechten heeft 24 procent van de LGBTQI+-personen en bijna de helft van de transpersonen in de EU al met dergelijke praktijken te maken gehad, die kunnen leiden tot ernstige psychologische en fysieke schade.
In haar antwoord op het initiatief, enkele dagen voor de internationale dag tegen holebifobie en transfobie (IDAHOT), geeft de Commissie nu aan dat ze aanbeveling zal uitwerken waarin ze de lidstaten oproept om conversiepraktijken te bannen. De aanbeveling wordt ook ondersteund door sensibiliseringscampagnes en trainingen rond de versterking van medische en psychologische ondersteuning voor slachtoffers.
Niets te genezen
"We sturen zo een krachtig signaal dat deze praktijken gevaarlijk zijn en illegaal moeten worden", aldus Lahbib, die erop hamert dat conversietherapieën zijn opgebouwd rond de leugen dat er iets "mis" is met mensen uit de LGBTQI+-gemeenschap. "Er valt niets te fixen. Er valt niets te genezen. Er moet niets veranderd worden. Je kunt de identiteit van een persoon niet wegfolteren."
Een bindend verbod voor de hele EU - bijvoorbeeld door conversietherapieën toe te voegen aan de lijst van strafbare feiten in het EU-verdrag - komt er dus niet. Lahbib stelde woensdag dat de Commissie heeft gekozen voor de "meest efficiënte" aanpak. Zo zou voor afdwingbare wetgeving unanimiteit nodig zijn onder de lidstaten, wat de deur zou openzetten voor jaren van discussies. Bovendien zou het actiegebied binnen een wetgevend kader ook beperkter zijn, aldus Lahbib, die hamert op de verantwoordelijkheid van de lidstaten.
Vrijblijvend initiatief
Conversietherapieën zijn vandaag al verboden in acht lidstaten, waaronder België, en volgens Lahbib overwegen nog eens drie lidstaten zo'n verbod.
Europees Parlementslid Kathleen Van Brempt (Vooruit) hamert erop dat het niet bij een vrijblijvend initiatief mag blijven. "We moeten slachtoffers beschermen en daders sanctioneren. Samen met de lidstaten moet worden bekeken hoe we slachtoffers ook de nodige begeleiding en zorg kunnen garanderen. Vanuit het parlement zullen we daar ten volle onze schouders onder zetten." De Europarlementsleden keurden in april nog een resolutie goed waarin ze oproepen tot een EU-breed verbod op conversietherapieën.
Against Conversion Therapy (ACT), de beweging die het burgerinitiatief op poten zette, is tevreden dat de Commissie conversietherapieën veroordeelt, maar noemt het een gemiste kans dat de Commissie geen wettelijk verbod zal opleggen. De reactie "komt niet tegemoet aan de nodige urgentie" binnen een internationale context waarin "de opkomst van reactionaire ideeën de hele wereld beïnvloedt", klinkt het. "We hopen dat de commissaris haar beloften zal nakomen om haar opdracht uit te voeren in alle lidstaten.