De vergeetachtigheid van het beleid
Na de beslissing van Vlaams minister van Welzijn Caroline Gennez (Vooruit) om de financiering van het DRA-project eind 2027 stop te zetten, kent het project veel vroeger dan verwacht zijn einde. Joke Pauwelyn, één van de voortrekkers van het project, reageert ontgoocheld.
METEEN MEE
Advies- en ondersteuningsfunctie voor artsen bij complexe dementiegevallen blijft bestaan.
DRA-opleiding wordt geactualiseerd en blijft online.
WHO erkent dementie als volksgezondheidsprioriteit.
Anderhalf jaar geleden (1 maart 2025) ging het project van de Dementie Referentie Artsen (DRA's) officieel van start. Vlaams minister van Welzijn Caroline Gennez leek tot voor enkele maanden ook echt in het project te geloven, vermits ze in juli van dit jaar 666.000 euro vrijmaakte om de continuïteit van het project te waarborgen. Domus Medica en het Expertisecentrum Dementie Vlaanderen kregen de opdracht de voorwaarden uit te werken voor de "inkanteling van de DRA's in de regionale Expertisecentra Dementie".
"Op 5 oktober kregen we telefoon van het kabinet dat per direct de DRA-werking zou worden stopgezet", blikt Joke Pauwelyn terug op een hectische maand. "Een week eerder verzekerde het kabinet ons nochtans dat we ons geen zorgen dienden te maken. Er was even onduidelijkheid over de exacte stopdatum. Het kabinet bevestigde iets later dat de steun pas op 1 januari 2028 wegvalt. Van overleg, laat staan van inspraak of transparant communiceren van een visie, was alvast geen sprake. Dit staat haaks op de goede samenwerking die we sinds de start van het project met Departement Zorg hebben. De overlegmomenten aldaar verlopen steeds uitermate correct, constructief en met de nodige betrokkenheid."
Steunbetuigingen
De bezorgdheid en het onbegrip over de beslissing van minister Gennez zijn groot. "Ik kreeg vanuit verschillende hoeken steunbetuigingen", vervolgt Joke Pauwelyn. "We krijgen niet de kans om onze prille stappen in het verbeteren van dementiezorg bij artsen te laten uitgroeien tot een breed gedragen en volwaardig ingeburgerde praktijk. Net nu de nood aan herkenning en ondersteuning bij artsen toeneemt, wordt een veelbelovende inspanning vroegtijdig afgeremd."
"Het DRA-project was voor ons steeds een middel om te komen tot betere dementiezorg, geen doel op zich. Dat verzacht de pijn een beetje", aldus Pauwelyn. "Dat doel wijzigt op zich ook niet. We blijven niet bij de pakken zitten. We richten onze blik op de toekomst. De tijd die ons nog rest willen we gebruiken om een DRA-erfenis na te laten via een tiental sporen waarmee we hopen het opgebouwde netwerk te behouden en verder te verspreiden wat sinds de start van het project met veel geëngageerde mensen werd opgebouwd. Zo planten we vandaag de zaadjes waarop de dementiezorg van morgen verder kan bouwen."
'Van overleg, laat staan van inspraak, was alvast geen sprake'
– Joke Pauwelyn
Complexe dementiecasussen
De advies- en ondersteuningsfunctie voor artsen die worden geconfronteerd met complexe dementiecasussen blijft alvast in 2027 bestaan. "Vanaf het begin waren we een aanspreekpunt voor artsen die vastlopen in de zorg voor een persoon met dementie. Hoewel huisartsen en thuisverpleegkundigen plantrekkers zijn die vaak zelf of binnen het eigen netwerk oplossingen zoeken, beginnen we stilaan meer adviesvragen te krijgen. Het is natuurlijk ook een beetje het kip-eiverhaal: men moet ons aanbod eerst weten te vinden, dan kan je een positieve ervaring hebben waar je iets aan hebt voor je eigen zorgpraktijk. Tegelijk ontdek je de concrete meerwaarde van interdisciplinair werken. "
Gaandeweg bleek dat de DRA's ook heel wat kunnen en moeten betekenen in netwerken. "Daarom willen we verder bouwen aan de samenwerkingen en het netwerk met huisartsenkringen, eerstelijnszones, geriaters, zorgpaden en -trajecten en transmurale initiatieven", legt Joke Pauwelyn uit.
De hoop van de verantwoordelijken voor de DRA's is nu enigszins op het federale en interfederale niveau gericht. "Iedereen heeft de mond vol van geïntegreerde zorg. Dementiezorg past daar bij uitstek in. Misschien gebeuren er op federaal niveau een aantal zaken waarvan wij momenteel nog niet op de hoogte zijn. Ik kan alleen maar vragen om ons uit te nodigen. We hebben de voorbije jaren immers wel wat expertise opgebouwd."
Cynisch
"We actualiseren de erg gewaardeerde en kennisverrijkende DRA-opleiding en houden haar online. Wie de zes geaccrediteerde modules afrondt, behoudt het recht op de titel van Dementie Referentie Arts, een titel die we met trots blijven dragen", zegt Pauwelyn.
"Uw dementiezorg blijft onze zorg. Zeker nu de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) dementie officieel benoemt als een prioriteit voor de volksgezondheid. Dementie mag en kan niet langer genegeerd worden en verdient een centrale plaats op de gezondheidsagenda van elk land. Ook Vlaanderen en Brussel kunnen en mogen niet achterblijven", besluit Joke Pauwelyn. Of zoals een andere expert in ouderenzorg Artsenkrant toevertrouwde: "Eind december 2027 zijn er blijkbaar geen personen met dementie meer in Vlaanderen. Hoe cynisch."