Nieuwe regels voor afleveren antibiotica per eenheid
Vanaf 1 oktober veranderen de regels voor de aflevering van orale antibiotica. Antibiotica voorgeschreven op stofnaam (VOS) worden voortaan afgeleverd per eenheid voor de voorgeschreven behandelduur. Vanaf 1 januari 2027 wordt VOS de norm.
De maatregel is onderdeel van de strijd tegen antimicrobiële resistentie. Door precies het aantal voorgeschreven eenheden af te leveren, wordt voorkomen dat de patiënt meer antibiotica gebruikt dan voorgeschreven, of overschotjes later op eigen initiatief inneemt. Het verkleint ook het risico dat antibiotica bij het huisvuil of in het milieu belanden.
De apothekers zullen exact het voorgeschreven aantal eenheden afleveren. Wanneer er geen handelsverpakking met het juiste aantal beschikbaar is, mogen zij antibiotica uit een verpakking halen en herverdelen. Het resterende deel van de verpakking wordt gebruikt voor een volgende patiënt. De prijs die de patiënt betaalt, wordt per eenheid berekend.
Voor welke antibiotica?
De maatregel betreft uitsluitend vaste vormen voor orale inname, met inbegrip van poeder in zakjes en bruistabletten. De maatregel geldt niet voor siropen.
Niet-terugbetaalbare antibiotica en actieve bestanddelen op de uitsluitingslijst vallen buiten deze maatregel. Deze moeten verder per verpakking worden afgeleverd en afgerekend.
De maatregel geldt zowel voor korte als langdurige antibioticakuren. De behandelingsduur per voorschrift mag maximaal drie maanden bedragen.
Voorschrijven op stofnaam
Voorschrijvers moeten vanaf 1 januari 2027 antibiotica voorschrijven op stofnaam (VOS). Dit geldt voor alle antibiotica in vaste orale vorm die behoren tot de ATC-klasse J01, met inbegrip van niet-terugbetaalbare antibiotica en antibiotica die voorkomen op de uitsluitingslijst. De verplichting tot voorschrijven op stofnaam geldt met andere woorden ook voor antibiotica die niet per eenheid kunnen worden afgeleverd.
Voor antibiotica die binnen het toepassingsgebied van de maatregel vallen, wordt de exacte hoeveelheid afgeleverd. Voor antibiotica die van de maatregel zijn uitgesloten, blijft de aflevering per volledige handelsverpakking behouden, maar blijft VOS wel verplicht.
Van 1 oktober 2026 tot 1 januari 2027 geldt een overgangsperiode: voorschrijven op stofnaam is niet verplicht, maar wel aanbevolen. De aflevering van de exacte hoeveelheid geldt in deze overgangsperiode uitsluitend voor voorschriften op stofnaam. Antibiotica die op specialiteitsnaam zijn voorgeschreven, worden nog steeds afgeleverd per volledige handelsverpakking.
Integratie in software
Een voorschrift op stofnaam moet naast de stofnaam van het actieve bestanddeel of de actieve bestanddelen ook de toedieningsvorm, de sterkte, de dagdosis en de behandelingsduur vermelden (zoals reeds vermeld, met een maximum van drie maanden). Vanaf 1 januari 2027 zullen de voorschrijfsoftwarepakketten de verplichte VOS-voorschriften voor de betrokken antibiotica integreren.
Huisartsen krijgen vanaf oktober 2026 via hun praktijksoftware toegang tot de Prescription Search Support (PSS) Antimicrobieel, een hulpmiddel voor het voorschrijven van antibiotica. Deze is gebaseerd op de aanbevelingen van de Belgische gids voor anti-infectieuze behandeling in de ambulante praktijk, ontwikkeld onder coördinatie van BAPCOC.
>> Meer info: bcfi.be