Grote principes van de BAPCOC-gids 2026
De Belgische Commissie voor de Coördinatie van het Antibioticabeleid (BAPCOC) heeft in juni 2026 een geüpdatete versie gepubliceerd van haar gids voor antibioticatherapie. We vatten de grote lijnen over de behandeling van urogenitale infecties voor u samen.
Resistentie tegen antibiotica is wereldwijd een groot probleem voor de volksgezondheid. Het voorschrijven van antibiotica mag dan ook geen reflex meer zijn, maar moet gebaseerd worden op een risico-batenverhouding, die de farmacologische werkzaamheid afweegt tegen de collaterale schade voor het individuele microbioom en de volksgezondheid. In België blijft de BAPCOC-gids een referentie voor het voorschrijven van antibiotica. (1) We beschrijven hier de grote principes van de versie van 2026.
Vereenvoudiging van de behandeling
De indicaties voor antibiotica zijn al bij al restrictiever. Antibiotica worden gerichter voorgeschreven. Meerdere behandelingen zijn vereenvoudigd (kortere behandelingsduur) en de dosering hangt af van de mate van resistentie. Het is daarbij de bedoeling niet onnodig, te lang of te veel antibiotica voor te schrijven.
Minder antibiotica voorschrijven waar vaker resistentie tegen optreedt
Volgens de WHO worden bacteriën gemakkelijker resistent tegen antibiotica zoals de macroliden. Daarom heeft de BAPCOC-gids de plaats van azitromycine in het therapeutisch arsenaal beperkt. Bij de behandeling van een Chlamydia-infectie bijvoorbeeld is azitromycine niet meer de eerstelijnstherapie behalve bij zwangere vrouwen. De BAPCOC-gids heeft daarbij de WOREL-richtlijnen over die aandoeningen overgenomen. (2)
Penicillineallergie: in twijfel trekken en relativeren
80-90% van de zogezegde gevallen van penicillineallergie zijn er eigenlijk geen. Penicilline is een referentiebehandeling. Daarom is het belangrijk een diagnose van penicillineallergie te bevestigen of uit te sluiten.
De BAPCOC-gids stelt geen alternatief meer voor in geval van niet door IgE gemedieerde penicillineallergie. Die laatste is over het algemeen goedaardig en wordt dan ook niet meer beschouwd als een contra-indicatie voor penicilline. De gids beschrijft ook de alternatieven voor bepaalde infecties bij de weinige patiënten met een door IgE gemedieerde allergie.
Verwijzing naar de tweede lijn
Voor elk type infectie beschrijft de BAPCOC-gids wanneer de patiënt naar een specialist moet worden verwezen: recidiverende infecties, lokale complicatie, vermoeden van onderliggende en/of complexere aandoening en uiteraard sepsis. Ter herinnering, een sepsis loopt in 25-30% van de gevallen fataal af. Bij een septische shock is dat 40-60%. Als er een risico op sepsis is, moet je de patiënt dus dringend naar een tweedelijnsarts verwijzen.
We verwijzen u verder naar onze artikels over acute cystitis en recidiverende cystitis.
Referenties:
1. BAPCOC , ‘Gids voor anti-infectieuze behandeling in de ambulante praktijk: partiële update’, mei 2026
2. WOREL: Van Royen P. et al., 'Diagnose, behandeling, opvolging en doorverwijzing van infecties met Chlamydia trachomatis (CT) in de eerste lijn: update', februari 2025. ebpnet.be/nl/ebsources/10468