Ernstige alopecia areata: fase 3-studies bewijzen werkzaamheid upadacitinib
De behandeling van ernstige alopecia areata is sterk verbeterd met de komst van JAK-remmers. In JAMA Dermatology zijn twee fase 3-studies gepubliceerd, die aantonen dat upadacitinib doeltreffend is bij volwassenen en adolescenten: sterke haargroei en ook een verbetering van de wenkbrauwen en de wimpers.
De prevalentie van alopecia areata wordt wereldwijd geraamd op 2%. Alopecia areata is een chronische, immunologisch gemedieerde ontstekingsziekte. Drie JAK-remmers, namelijk baricitinib, ritlecitinib en deuruxolitinib, zijn goedgekeurd bij de behandeling van een ernstige alopecia areata, maar bij een aanzienlijk aantal patiënten wordt geen bevredigende haargroei verkregen. Bij adolescenten is enkel ritlecitinib goedgekeurd.
De UP-AA1- en de UP-AA2-studie zijn gerandomiseerde, dubbelblinde, placebogecontroleerde studies die upadacitinib gedurende 24 weken hebben onderzocht. Upadacitinib remt preferentieel JAK1 en wordt eenmaal per dag per os ingenomen. De studies zijn uitgevoerd bij 1.399 patiënten van 12-64 jaar met een SALT ≥ 50, die werden gerandomiseerd naar upadacitinib 15 of 30 mg of een placebo.(1,2) Ongeveer de helft van de patiënten had een SALT ≥ 95.
Sterke haargroei na 24 weken
Het primaire eindpunt was een SALT ≤ 20 na 24 weken, d.w.z. haargroei op minstens 80% van de hoofdhuid. Dat eindpunt werd bereikt bij 45,2% en 44,6% van de patiënten die 15 mg kregen in de studies UP-AA1 et UP-AA2, bij 55,0% en 54,3% van de patiënten die 30 mg kregen, en bij 1,5% en 3,4% van de patiënten van de placebogroep (p < 0,001).
Vanaf de achtste week was het verschil met de placebogroep significant. Na 24 weken werd een SALT 0 waargenomen bij 13,1% en 14,1% van de patiënten die werden behandeld met 15 mg, bij 20,3% en 22,5% van de patiënten die werden behandeld met 30 mg, en bij 0% en 0,7% van de patiënten van de placebogroep. Voor de meeste criteria was het responspercentage hoger met 30 mg, maar de verschillen tussen de doseringen waren niet statistisch significant. Ook bij adolescenten was het responspercentage hoger dan in de gehele onderzochte populatie.
Globale gunstige klinische effecten
In beide studies verbeterden de wenkbrauwen bij 41% en 42% van de patiënten die aanvankelijk een significante aantasting vertoonden, met 15 mg, en bij 59% en 62% van de patiënten die 30 mg kregen. De wimpers verbeterden bij respectievelijk 43% en 44% en 59% en 61% van de patiënten. Ook de symptomen en de emotionele en functionele weerslag van de ziekte verbeterden significant in vergelijking met de placebogroep.
Na 24 weken zijn geen nieuwe veiligheidsproblemen opgedoken. De frequentste bijwerkingen waren bovensteluchtweginfecties, rinofaryngitis, acne en een verhoogd CK-gehalte. 1,6% van de patiënten van de 15 mg-groep, 2,3% van de patiënten van de 30 mg-groep en 0,4% van de patiënten van de placebogroep hebben ernstige bijwerkingen ontwikkeld. Langere studies zijn evenwel wenselijk om de duur van de respons en de veiligheid op lange termijn te evalueren.
Opmerking en referentie:
1. De SALT-score (Severity of Alopecia Tool) raamt het haarverlies op het behaarde hoofd van 0 (geen verlies) tot 100 (volledige haaruitval). Een SALT ≥ 50 stemt overeen met een verlies van minstens 50% van het haar op de hoofdhuid. Een SALT ≥ 95 is een zeer ernstige aantasting.
2. Mostaghimi A, Gooderham MJ, Lynde C, et al. Upadacitinib for severe alopecia areata in adults and adolescents: two phase 3 UP-AA randomized clinical trials. JAMA Dermatol. Published online August 12, 2026. doi:10.1001/jamadermatol.2026.2853.